dyslexiebril

De dyslexiebril, Feit of Fabel?

Het is heel eenvoudig: je pakt een wit A4-tje, tekent er een verticale lijn op en plaatst vervolgens vier stippen op gelijke afstand. Je zet de lijn tegen het puntje van je neus en je kijkt naar de laatste stip. Dan is de vraag: wat zie je? Nou, wat zie jij?

 

In de tijd dat ik deze test moest doen, was het verre van hip om een bril te hebben. Ik baalde dan ook enorm dat ik er een aangemeten kreeg. Tegenwoordig is het ‘in’ om een bril te hebben. Alhoewel, lang niet alle brillen zijn ‘in’. Beter gezegd, het is ‘in’ om een zogenaamde dyslexiebril te hebben. De vraag wordt mij als orthopedagoog vaak gesteld: “denkt u dat mijn kind een dyslexiebril nodig heeft?”. De dyslexiebril, denk ik dan.. een feit of fabel?

Dansende letters

Je zou het misschien bij mij als dyslexiespecialist niet zo snel verwachten. Maar op school viel ik jaar in jaar uit net niet uit op de BRUS-test. Je kent die test waarschijnlijk wel, de rijen met woorden die je zo snel mogelijk van boven naar beneden moest voorlezen, zoveel mogelijk woorden in één minuut. Traag, nee dat was ik niet, maar ik was alles behalve snel. Lezen, ik mag het eigenlijk niet zeggen in mijn rol als orthopedagoog, ik haatte het. Ik haatte het omdat het mij zoveel energie kostte. Vermoeid, hoofdpijn en continu zag ik ‘dansende’ letters. De oorzaak werd bij mij gezocht in problemen met mijn ogen. En heb je oogproblemen, dan moet je naar een opticien. Zo gezegd, zo gedaan. Ik ging samen met mijn moeder naar de opticien. Testen gedaan en nee, geen sterkte. Ik zag goed. Dat klopt ook, ik zag ook goed. Alleen hoe vrolijk het ook klinkt, zo ellendig voelde ik me, de letters bleven dansen.

De Test

Heb je de bovengenoemde test met de verticale lijn al gedaan? Op een gegeven moment kwam zo bij mij de aap uit de mouw. Wat ik daar namelijk zag, hoorde ik helemaal niet te zien! Als alles goed gaat zie je, wanneer je deze test doet, twee lijnen die snijden door de stip waarnaar je kijkt. Check? Zie jij dat ook? Bij mij was dat echter niet het geval. De lijnen liepen bij mij als een rails naast elkaar. En hoe langer ik keek, hoe verder ze uit elkaar gingen. Eindelijk! De diagnose was daar: prisma, Lies heeft een prismabril nodig!

Tijd voor een bril, of dyslexie?

Een prismabril werd aangemeten en eindelijk maakten mijn ogen bij die test een kruis en stonden ook de letters in mijn boek stil. Wat een rust, letterlijke rust in mijn hoofd. Het feit dat ik heb ervaren hoe het is wanneer lezen een grote inspanning is, heeft er toe geleid dat ik beter begrijp wat kinderen met dyslexie ervaren. Wanneer letters niet direct een woord vormen, maar een chaos. Een wiebelende chaos die geen eenheid vormt. Gefrustreerd en ziek, dat word je er van. Bij mij werd er een bril aangemeten. Maar als je dyslexie hebt, moet je dan ook een bril? Een veel besproken onderwerp de laatste jaren is de dyslexiebril.

Een bril tegen dyslexie?

Het zou fijn zijn als kinderen met dyslexie net als ik een opluchting voelen bij het stellen van de diagnose. Dyslexie, met als logische gevolgtrekking ‘hij of zij heeft een dyslexiebril nodig’. Helaas gaat dit niet zomaar op. Toch is er een heuse dyslexiebril op de markt. Het feit dat we niet en masse deze bril zijn gaan aanschaffen voor onze dyslecten, zegt denk ik heel veel. Sinds de invoering van de vergoede zorg zijn er mensen die beweren dat het aantal dyslecten in Nederland enorm is toegenomen. Als we al deze kinderen een zogenaamde dyslexiebril hadden aangemeten, hadden we dan de zorgkosten beter in toom kunnen houden? Nee, we hebben er niet toe besloten. Geen dyslexiebril voor alle dyslecten. Toch is het nog alle dagen een veel besproken topic. Wat maakt die dyslexiebril dan zo interessant? Wat doet die bril nou exact en gaan kinderen daadwerkelijk beter lezen? Het is mij nog onbekend.

Bewezen effectieve behandelmethode

Op zich is het logisch dat we met elkaar op zoek gaan naar behandelingen die lijken te werken. De dyslexiebril als ‘genezer’ van dyslexie is dan ook naar mijn idee een hele originele. En hoe fantastisch zou het zijn! Maar zoals het een echte onderzoeker betaamt, zal ik het niemand adviseren totdat de effectiviteit is aangetoond. En omdat tot nu toe veelal alle behandelmethoden practise based zijn, richt ik me als onderzoeker weer verder op het analyseren van effectieve behandelmethoden en rest ook mij de vraag: de dyslexiebril, een feit of fabel? Maar dat een bril je kan helpen, geef ik als geen ander toe.

Ik ben benieuwd naar jouw ervaring. Ben jij bekend met dyslexie of heb jij misschien een dyslexiebril aangemeten gekregen? Deel dan nu jouw ervaring en laat een bericht hieronder achter.

Orthopedagoog | Promovendus Radboud Universiteit | Effectonderzoek dyslexiebehandelingen | presentaties en vakbijeenkomsten over dyslexie | Marant

6 antwoorden
  1. Onno Rueck
    Onno Rueck zegt:

    hallo !
    mijn complimenten ! vindt het ongelofelijk knap, dat u op een vel papier een verticale lijn hebt kunnen tekenen ! Dáár kun je heel veel mee.

    helaas moet ik constateren dat hetgeen u op de foto hebt laten zien, toch geen verticale lijn is: een beetje bedrog?
    De test die u probeert te demonsteren en het verhaal van de door u waargenomen ongekruiste lijnen en het dragen van een prismatische bril duiden er op, dat u de oogspieren niet optimaal hebt leren gebruiken.

    interesse? met alle plezier ga ik er dieper op in.
    de beschreven bi(n)oculaire-samenwerkings-problemen komen bij een groot aantal kinderen voor en zijn regelmatig onontdekt bij kinderen die als ‘mogelijk dyslectisch’ zijn bestempeld.

    met vriendelijke groet

    Onno Rueck
    Optometrist

    Beantwoorden
  2. peter oomens
    peter oomens zegt:

    Als podoposturaal therapeut (houdingstherapie op neurofysiologische grondslag) heb ik gedurende vele jaren kinderen in de lagere schoolleeftijd doorgestuurd naar mevrouw Biewenga- Booy.
    Deze kinderen hadden vaak leer- en leesproblemen, soms houdingsproblemen, liepen niet graag en hadden vaak een hekel aan sporten.
    Mijn houdingsbehandeling in combinatie met nasale prisma’s gaf vaak een opzienbare verbetering. Convergentie/accomodatie ging soepeler. Na bepaalde tijd konden beide behandelingen achterwege blijven.
    ben bereid e.e.a. toe te lichten.
    Peter Oomens
    https://onedrive.live.com/view.aspx?resid=80A660E1B7F1EAF!2236&app=WordPdf

    Beantwoorden
  3. Els den Engelsman
    Els den Engelsman zegt:

    Goedemiddag Liesbeth, dyslexiebril feit of fabel vraag je. Het is een feit, zoals je zelf ervaren hebt, dat een juist aangemeten bril veel verschil kan maken en het kijken rustiger maakt. Het is een fabel is dat hiermee alle problemen opgelost zijn.
    De bril maakt het zien rustiger en daarmee vaak het lezer beter, echter voor de spelling gebruiken deze leerlingen vooral hun gehoor (het zien werkte immers niet), ze schrijven fonetisch en gebruiken de spellingsregels en ezelsbruggetjes om het zo goed mogelijk te doen. Dit is een methode die ze zichzelf eigen hebben gemaakt, dat moeten ze afleren en een goed woordbeeld aanleren. Vervolgens de grammaticaregels (afhankelijk van de leeftijd) herhalen en je kunt in 6 á 8 keer een kind terug in zijn kracht zetten met een groot deel van het probleem opgelost. Uiteraard moet je ook hen de kans geven te automatiseren en dat vergt meer tijd.
    De bril alleen is dus geen tovermiddel maar kan wel de eerste noodzakelijke stap zijn om een duidelijke verbetering voor elkaar te krijgen.
    Ik werk inmiddels een aantal jaar op deze manier (een dubbele aanpak) en het werkt ongelooflijk mooi.
    Nog even wat betreft het toenemend aantal kinderen met dyslexie, je suggereerde dat dit mogelijk samen viel met de vergoeding ervan, maar volgens mij val t het ook samen met het steeds maar eerder aanbieden van taallesjes. Kleuters, groep 1 en 2 moeten de letters al leren, echter kinderogen zijn pas volgroeid rond het 7de – 8ste levensjaar. Kinderogen accommoderen heel makkelijk, behalve als er spanning op komt… en wat is er nu spannender dan moeten leren lezen en schrijven. Zij blokkeren dan in een + sterkte en kunnen het simpelweg niet goed zien, uiteindelijk leren ook zij zich een verkeerde strategie aan en krijgen het stempel dyslexie…. Kinderen krijgen steeds minder de mogelijkheid zich in hun eigen tempo te ontwikkelen….

    Beantwoorden
    • Onno Rueck
      Onno Rueck zegt:

      hoe kunnen kinderogen volgroeid zijn in bijvoorbeeld het achtste levensjaar terwijl hun hele lijf dan nog vollop in de groei is?
      hoe kan een oog zoals geschreven (cit.) “blokkeren in een plussterkte”?
      het oog is in een continue proces van groei en adaptatie aan omgevingsfactoren en intrinsieke noodzaak en/of gebruik.

      Beantwoorden

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] Veel voorkomende vragen waarop geen eenduidig antwoord mogelijk is, hebben betrekking op de dyslexiebril maar ook regelmatig het dyslexie lettertype. Het gebrek aan eenduidigheid, omdat de wetenschap nog […]

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *